Hiç belirti vermediği gibi kasık ağrısıyla da kendini gösterebilen çikolata kisti, gebeliği engelleyebiliyor. Hamile kalamayan kadınların yüzde 40′ı bu şikayetten yakınıyor MEDİCANA Bahçelievler Hastanesi Tüp Bebek Ünitesi Direktörü Doç. Dr. Suha Sönmez’den ‘Endometrioma’ (çikolata kisti) hakkında bilgi aldık.

Endometriozis nedir?
Rahim içini döşeyen ve adetle birlikte dökülen tabakaya endometrium denir. Endometriozis ise endometriuma benzeyen dokunun rahim dışında bir yerde gelişmesidir. Genel olarak pelvis denilen ve leğen kemikleri ile sınırlanmış bölgede olmakla birlikte vücudun her yerinde görülebilir. En sık görüldüğü yerler yumurtalıklar, periton (karın zarı) ve rahmi yerinde tutan sakrouterin bağlardır. Rahmin dış yüzeyi, tüpler, bağırsaklar ve mesane diğer yerleşim yerleridir. Endometriozisin nedenleri neler? – Doğumla sonlanmayan gebelikler – Annede endometriozis olması – Kanama süresinin 8 günden fazla olduğu fakat 27 günden kısa süren adet periyotları – Adet kanının akışını engelleyen durumlar (rahim ağzında darlık) – Beyaz veya sarı ırktan olma

ADET MİKTARI VE SIKLIĞI
Bunların aksine adet miktarını ve sıklığını azaltan durumlar (hiç adet görmeme-amenore, gebelik ve doğum kontrol hapı kullanmak) ise endometriozis riskini azaltır. Endometriozisin oluşum mekanizması bugün tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda birçok teori öne sürülmüşse de en geçerli olanlar şunlardır; – Adet kanının geriye akması. Bu teoriyi destekleyen en önemli durum rahim içinde veya ağzında adet kanının dışarı akmasını engelleyen durumlarda endometriozisin sık görülmesidir. – Endometrium dokusunun kan veya lenf damarları yoluyla vücudun diğer bölgelerine taşınması – Bağışıklık sistemindeki aksamalar nedeniyle rahim dışında gelişen endometrium dokusunun büyüyüp gelişmesine engel olunamaması – Çölomik metaplazi denen teoride ise batın içine akan adet kanı veya enfeksiyonlar nedeniyle karın içini kaplayan periton denen zarın veya yumurtalıklar üzerindeki dokunun endometrium dokusuna dönüşmesi.

Belirtileri nelerdir?
Tamamen belirtisiz olabilir ve belirtinin şiddeti hastalığın yaygınlığı ile doğru orantılı olmayabilir. Örn; hafif endometriozis olan bir kadında şiddetli kasık ağrıları olabilir. Yine de birçok kadında şiddetli kasık ağrıları endometriozisin en önemli belirtilerindendir. Ağrı, adet öncesinde veya sırasında olabildiği gibi ilişki sırasında veya sonrasında olabilir. Ayrıca bağırsak üzerinde endometriozis odakları varsa bağırsak hareketleri ile ağrı olabilir, kanlı gaita yapılabilir, adet öncesi lekelenme, idrar yaparken ağrı veya kanlı idrar olabilir. Sancılı adet görme yıllar içinde şiddetlenebilir. Endometrioma (Çikolata kisti): Bunlar büyük endometriozis odakları olup içleri çikolata kıvamında kanla doludur. Genellikle ultrason ile tesbit edilirler ve kesin tanı ancak cerrahi olarak çıkarılmasından sonra konur.

Tanısı nasıl konur?
Günümüzde endometriozisin kesin tanı ve tedavisindeki en sık kullanılan yöntem laparoskopi veya laparotomidir. Tedavisi nasıl? – Gözlem (tedavi verilmez) – Ağrı kesiciler – Doğum kontrol hapları – Hormonal tedavi – Cerrahi – Kombine tedavi Minimal hastalığı olan veya menopoza yakın olan hastalarla belirtileri şiddetli olmayan hastalar gözlem altında tutularak hiç tedavi verilmeyebilir. Menopoza girildiğinde hastalık kendiliğinden gerileyeceği için tedavi verilmez, henüz evlenmemiş hastalarda veya evli olup çocuk istemeyen kadınlarda hastalığın ilerlemesini önlemek ve olası bir gebeliğin önüne geçmek için doğum kontrol hapları kullanılabilir. Hastaların çoğunda ağrılar ağrı kesici ilaçlara cevap verir, ancak bazıları sadece cerrahi sonrası rahatlar.

CERRAHİ YÖNTEM
Çocuk sayısını tamamlamış, ağrı kesicilere cevap vermeyen kadınlarda yumurtalık ve rahmin alınması seçenek olarak düşünülebilir. Doğum kontrol hapları endometriozis odaklarının büzülerek küçülmesine neden olur. Gebelik arzusu olmayan, hafif hastalığı olanlarda uygundur. Tıbbi tedavinin yetersiz kaldığı veya şiddetli endometriozis olgularında cerrahiye başvurulur. Cerrahi işlemde endometriozis odakları yakılır veya alınır, çocuk istemi olmayan dirençli olgularda yumurtalıklar ve rahim alınabilir.

GÜNEŞ